Hoogeveen 19 augustus 2026 - Rond 9.00 uur verzamelden honderden boeren zich in Dieverbrug om vervolgens te starten met de stikstofmars door heel Drenthe. Vanaf drie verschillende locaties ging de mars van start, met als doel om langs twaalf gemeentehuizen in Drenthe te trekken. Aan het einde van de dag komen alle groepen samen in Assen.
De stikstofmars vanuit Dieverbrug trok langs Westerveld, Meppel, De Wolden, Hoogeveen en uiteindelijk in Assen.
Rond 14.00 uur kwamen de eerste trekkers Hoogeveen binnen. Niet alle trekkers konden voor het Raadhuis staan. Volgens deelnemers deden ruim 600 trekkers Hoogeveen aan; er stond een rij van zeker zes kilometer lang.
Op de trekkers waren verschillende borden te zien waar divers teksten op stonden, maar ook witte kruizen — symbolen voor wat dreigt te verdwijnen door het huidige stikstof- en koeiennormbeleid. Een visueel noodsignaal: dit is wat wij verliezen.
Bij het provinciehuis in Assen worden de kruizen in de grond geplaatst, om te laten zien dat dit het einde is.
Een boerin vertelde dat zij een boerderij heeft met zestig melkkoeien en niet in een Natura 2000‑gebied woont. Toch zijn zij door de koeiennorm van 2,6 koeien per hectare genoodzaakt om tien hectare grond bij te kopen, plus een enorme nieuwe schuur die tonnen gaat kosten. Het gezin is relatief jong, met twee kleine kinderen. “Als dit wordt doorgezet, gaan we kapot. We kunnen niet meer investeren; banken willen geen leningen meer verstrekken. Dan is het einde oefening.”
Een andere vrouw vertelde dat haar zoon hun boerderij heeft overgenomen. Zij hebben een veehouderij met zo’n 120 koeien. Ook zij schetste wat hen te wachten staat als het beleid wordt doorgezet. Haar zoon is nog jong en stond voor de moeilijke keuze om het bedrijf over te nemen nadat zijn vader overleed. Hij zit nu volop in de opbouw, zonder te weten wat er allemaal gaat gebeuren. “Straks wordt misschien alles wat we opbouwen weer afgebroken door wat de regering wil. Dat is mijn grootste angst.”
Haar zoon zegt dat ze er nu niets aan kunnen doen en maar moeten afwachten. Wat opvalt, is dat dit probleem steeds meer in de hoofden van boeren gaat zitten. Als moeder maakt ze zich zorgen: je maakt de keuze om door te gaan omdat het je passie is, maar zodra je die stap hebt gezet, komt dit beleid op je pad — iets waar je geen invloed op hebt. Dat voelt alsof je aan de kant wordt gezet. “Het lijkt alsof de politiek ergens mee bezig is dat zwaar crimineel is. Je hebt altijd het gevoel dat je het nooit goed doet. Dat werkt niet prettig, want je doet zo je best.”
Deze vrouw was aanwezig om haar zorgen te uiten over hun boerderij, de toekomst van haar zoon en de toekomst van het land. “Als ze dit doorvoeren, staan we voor een enorme landverandering.”
Veel mensen realiseren zich niet wat er aan zo’n sector hangt. Mensen die verder weg wonen, aan de andere kant van Zwolle, hebben soms een vertekend beeld van het platteland, hoe wij werken en wie wij zijn. Soms horen boeren dat ze ‘hun vee maar moeten halveren’. “Was het maar zo simpel,” zegt ze. Als het product meer waard zou zijn, boeren meer zouden verdienen en de kosten lager waren, dan zou elke boer best willen inkorten. Maar dat is simpelweg niet mogelijk. De sector zit al in een zeer zorgelijke situatie.
Laurens van der Gun, een van de organisatoren van het boerenprotest, vertelt: “Er is een brief van de heer Van Essen waarin staat dat de agrarische sector moet reduceren en waarin onhaalbare doelen worden gesteld. Daarom hebben we besloten naar twaalf gemeentehuizen te gaan en als laatste naar het provinciehuis in Assen. We bieden een steunverklaring aan en vragen gemeenten om afstand te nemen van het tekenen van de brief van Van Essen. Elke partij, elk raadslid kan dit individueel doen. We hopen zo wat wrijving te creëren zodat partijen anders gaan denken.”
De animo is ongekend hoog, en dat zegt veel over hoe groot de problematiek is. Van der Gun is zelf boer: “Als de regels worden uitgevoerd zoals ze nu zijn voorgesteld, dan is het een streep door mijn bedrijf. Er is geen toekomstperspectief, en dat is heel ernstig. Dit geldt voor alle boeren.”
Hij benadrukt dat zolang de brief niet van tafel komt, de protesten doorgaan.
De agrarische sector is de afgelopen 40 à 50 jaar nauwelijks gegroeid in omvang. Maar andere sectoren — verkeer, industrie, luchtvaart, scheepvaart, afvalverwerking, de bevolking zelf — zijn enorm gegroeid. “En wij boeren moeten leveren. Dat klopt gewoon niet. Dit moet anders. Er moet meer bewustwording komen bij burgers dat het probleem niet bij de boeren ligt.”
De regering stelt telkens nieuwe eisen. “Als je aan de ene norm voldoet, komt er weer een nieuwe. Wij kunnen dat niet meer aan. Er is geen enkele zekerheid over plannen die in Den Haag worden bedacht. We moeten blijven innoveren, dat kost tonnen, en vervolgens wordt het afgekeurd. Dan zit je met je investering.”
Als boeren verdwijnen, verandert het landschap in een wildernis. Geen grazende koeien meer, voedsel dat onbetaalbaar wordt omdat alles geïmporteerd moet worden. Geen controle meer op gezonde voeding. Nederland heeft hoge dierenwelzijnseisen — die verdwijnen dan ook.
En zonder koeien is er geen mest. Met alleen kunstmest creëer je juist méér stikstofuitstoot.
In Hoogeveen werden de boeren warm ontvangen met koffie, thee en een grote warme gehaktbal met jus. Burgemeester Martijn Breukelman heette alle boeren van harte welkom en deelde hun zorgen. Hij vertelde dat hij zelf tien jaar werkzaam is geweest in de agrarische en aanverwante sector. “De boeren hebben in de historie van Hoogeveen onze cultuur, gemeenschap en landschap grotendeels gevormd. De zorgen die leven in boerengezinnen gaan mij oprecht aan het hart.”
Hij benoemde dat de schaalvergroting in de landbouw in de afgelopen decennia nota bene door de overheid zelf is ingezet. Veel boeren hebben daarop vertrouwd gehandeld, en nu levert het stikstofdossier grote zorgen en onzekerheid op.
Vervolgens konden diverse politieke partijen — waaronder Echt Hoogeveen, Gemeentebelangen, VVD, FVD en CDA — de steunverklaring te ondertekenen, waarin gevraagd wordt om politieke steun tegen het nieuwe stikstofbeleid, waaronder de omstreden koeiennorm en andere maatregelen die volgens hen bedrijven in gevaar brengen.
Tekst en foto's: Paula Bansema
Reactie plaatsen
Reacties